Nghiên cứu nhân giống In vitro lan Trầm tím (Dendobium nestor)
Nghiên cứu do nhóm tác giả gồm Vũ Thị Phan, Khuất Thị Hải Ninh và Nguyễn Thị Thơ thuộc Trường Đại học Lâm nghiệp thực hiện.
Lan Trầm tím (Dendrobium nesto) thuộc chi Dendrobium là một giống lan lai tạo giữa lan Phi điệp (Dendrobium anosmum) và lan Hoàng thảo tím (Dendrobium parish) thuộc chi Dendrobium. Lan Trầm tím có hoa rất đẹp, chu kỳ hoa dài, hoa tươi lâu, dáng cong buông thong mùi thơm nhẹ dễ chịu như hương trầm; có màu tím hồng rất đẹp. Trong tự nhiên nhân giống hoa lan chủ yếu bằng con đường sinh sản sinh dưỡng từ vật liệu thân, cành. Nhưng nhân giống bằng hình thức sinh dưỡng thường cho hệ số nhân giống thấp và ảnh hưởng lớn đến cây mẹ. Mặt khác, hạt lan trong tự nhiên rất khó nảy mầm vì hạt không chứa nội nhũ nên khả năng nhân giống hữu tính không khả thi. Để giải quyết vấn đề trên, kỹ thuật nuôi cấy tế bào đã được áp dụng, bởi nhân giống bằng phương pháp này cho hệ số nhân cao, có thể tạo được hàng loạt cây giống có sức sinh trưởng tốt, cây giống đồng đều và không phụ thuộc mùa vụ.
Hình minh họa: Lan Trầm tím (Nguồn: internet)
Nhân giống cây lan Trầm tím (Dendobium nestor) bằng kỹ thuật nuôi cấy in vitro đã được nghiên cứu thành công. Kết quả cho thấy, khử trùng quả lan bằng phương pháp đốt 3 lần bằng cồn 96 độ cho tỷ lệ mầm 90,8% sau 8 tuần nuôi cấy. Nhân nhanh thể chồi trên môi trường MS bổ sung 0,4mg/l BAP: 0,2mg/l NAA; 0,2mg/l Kinetin; 30g/l sucrose; 5,5 g/l agar, hệ số nhân đạt 6,33 lần sau 6 tuần nuôi cấy. Kích thích tăng trưởng chồi bằng môi trường nhân nhanh thể chồi bổ sung 100 mg/l khoai tây cho hệ số nhân chồi là 4,12 lần, chiều cao chồi đạt 4,23 cm, thân mập là dài và xanh. Ra rễ trên môi trường MS bổ sung 0,5 mg/l IBA; 0,1 mg/l NAA; 20 g/l sucrose 6,5 g/l agar với tỷ lệ ra rễ 100%; số rễ trung bình đạt 5,45 rễ/cây và chiều dài rễ trung bình là 3,85 cm. Cây con hoàn chỉnh được huấn luyện 2 tuần trước khi ra ngôi, sau đó trồng cây trên giá thể dớn trắng cho tỷ lệ sống 93,33%, cây khỏe, thân cứng, rễ bám tốt vào giá thể và xuất hiện lá mới sau 8 tuần. Quy trình nhân giống có thể áp dụng để sản xuất hàng loạt cây giống lan Trầm tím chất lượng tốt, đáp ứng nhu cầu nguồn cây giống hiện nay.
Tạp chí Khoa học và Công nghệ - Đại học Nguyễn Tất Thành Số 5 năm 2019