Nghiên cứu một số hoạt tính sinh học của cao chiết ethanol từ lá và quả cây đủng đỉnh (Caryota mitis L.). Đánh giá khả năng điều hòa glucose thông qua hoạt tính ức chế enzyme -glucosidase
Hai mẫu cao chiết ethanol từ lá và quả cây đủng đỉnh đã được khảo sát các hoạt tính sinh học và cho kết quả hoạt tính tốt. Kết quả nghiên cứu cho thấy, hầu hết các hoạt tính sinh học như hoạt tính chống oxy hóa, ức chế enzyme alpha-glucosidase, gây độc dòng tế bào ung thư gan người (Hep-G2), gây độc dòng tế bào ung thư phổi (A549) và kháng vi sinh vật ở quả biểu hiện tốt hơn ở lá; riêng hoạt tính kháng viêm thì ở lá tốt hơn ở quả 1,13 lần.
Ảnh minh họa: Internet
Ngày nay, việc tìm kiếm các loại thuốc có khả năng phòng và chữa bệnh hiệu quả từ nguồn thảo dược thiên nhiên là mối quan tâm hàng đầu của các nhà hóa sinh và y dược học trên thế giới. Nhưng nhiều cây thuốc được thu hái và chế biến chỉ mới theo kinh nghiệm dân gian mà chưa được tiêu chuẩn hóa cả định tính và định lượng, khó cho phép tạo ra những sản phẩm tốt nhất. Chính vì vậy, việc khảo sát thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây thuốc là tiền đề rất quan trọng để tạo cơ sở khoa học, đánh giá nguồn dược liệu và ứng dụng vào việc phòng và chữa bệnh.
Trong số các loại cây cỏ thiên nhiên phải kể đến một loại cây mà ít có người biết tới với tác dụng chữa bệnh, đó chính là cây đủng đỉnh (Caryota mitis L.) – định danh theo tác giả Pham Hoang Ho (Pham, 2003). Đây là loại cây mà theo dân gian có tác dụng tái tạo sụn nhanh chóng, người ta thường sử dụng nó để ngâm rượu làm thuốc xoa bóp mỗi lần bị đau nhức xương khớp… tuy nhiên vẫn chưa có một tài liệu khoa học nào nêu một cách đầy đủ về hoạt tính của loại cây này.
Trong nghiên cứu này, chúng tôi báo cáo về việc định tính các hợp chất trong cây đủng đỉnh và công bố kết quả khảo sát hoạt tính ức chế enzyme alpha-glucosidase, chống oxy hóa, gây độc dòng tế bào ung thư gan người (Hep-G2), gây độc dòng ung thư phổi (A549), kháng viêm và kháng vi sinh vật của hai mẫu cao chiết từ lá và quả của loại cây này. Đồng thời bài báo cũng công bố kết quả đánh giá khả năng điều hòa glucose thông qua hoạt tính ức chế enzyme alpha-glucosidase.
Phân tích định tính và phương pháp phổ hồng ngoại (FT-IR) cho thấy hai mẫu cao chiết ethanol từ lá và quả cây đủng đỉnh tồn tại các hợp chất thiên nhiên như: phenolic, tanin, flavonoid, alkaloid và terpenoid. Đồng thời cả hai mẫu cao chiết này đều biểu hiện hoạt tính sinh học phong phú như: hoạt tính ức chế enzyme alpha-glucosidase, hoạt tính chống oxy hóa, hoạt tính kháng viêm, hoạt tính gây độc tế bào ung thư gan người (Hep-G2), gây độc tế bào ung thư phổi (A549), hoạt tính kháng vi sinh vật. Tất cả đều cho hoạt tính tốt, trong đó cao chiết từ quả cho hoạt tính tốt hơn từ lá, riêng hoạt tính kháng viêm thì lá tốt hơn quả. Việc thử nghiệm in vivo cho thấy cả hai mẫu cao chiết này không gây độc cấp tính và bước đầu có khả năng điều hòa glucose, trong đó mẫu cao chiết từ quả cho kết quả tốt hơn. Đây là một đóng góp mới cho y học cổ truyền về dược tính của lá và quả cây đủng đỉnh.
nnttien
Tạp chí KH Trường ĐH Sư phạm TPHCM, Số 12/2019