Quyết định số 710/QD-TTg nêu rõ việc thành lập Mạng lưới Giám sát và Cảnh báo bức xạ môi trường quốc gia trên cơ sở kết nối các cơ quan, đơn vị hiện có thuộc các bộ, ngành, địa phương với chức năng, nhiệm vụ liên quan. Việc thành lập và vận hành hệ thống giám sát bức xạ môi trường nhằm mục đích thường xuyên giám sát và kịp thời phát hiện những diễn biến bất thường trong môi trường trên phạm vi rộng lớn của Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển và ứng dụng năng lượng nguyên tử trong bối cảnh mới.

Ngoài ra, hệ thống còn cung cấp thông tin và dữ liệu để cảnh báo sớm và ứng phó với các sự cố phóng xạ, tai nạn hạt nhân, phòng vệ dân sự và an ninh hạt nhân; quản lý và chia sẻ cơ sở dữ liệu giám sát phóng xạ môi trường trên nền tảng số quốc gia phục vụ công tác quản lý năng lượng nguyên tử của nhà nước, giám sát tác động của phóng xạ và các cơ sở hạt nhân trong và ngoài lãnh thổ có thể ảnh hưởng đến Việt Nam, và tích hợp với cơ sở dữ liệu môi trường quốc gia.

Mạng lưới giám sát và cảnh báo bức xạ môi trường quốc gia được tổ chức thống nhất trên toàn quốc, bao gồm: Trung tâm Điều hành Giám sát và Cảnh báo Bức xạ Môi trường (Trung tâm Điều hành); Trạm Giám sát và Cảnh báo Bức xạ Môi trường Khu vực (Trạm Khu vực); Trạm Giám sát và Cảnh báo Bức xạ Môi trường Tỉnh (Trạm Địa phương); Trạm Giám sát và Cảnh báo Bức xạ Môi trường Địa phương (Trạm Địa phương); và Hệ thống Giám sát, Theo dõi và Cảnh báo Bức xạ Môi trường Quân đội (Hệ thống Giám sát và Cảnh báo Bức xạ Môi trường Quân đội).

Mạng lưới hoạt động dựa trên các nguyên tắc phối hợp, kết nối và chia sẻ thông tin, dữ liệu; đảm bảo tính đồng nhất, đồng bộ và hiệu quả; và tuân thủ các quy định pháp luật về giám sát môi trường, an toàn bức xạ và hạt nhân, đầu tư, đầu tư công và các quy định pháp luật liên quan khác.

Các hệ thống và trạm giám sát thuộc các bộ, ngành và địa phương tham gia Mạng lưới được tổ chức theo chức năng và nhiệm vụ được giao; chúng được hợp nhất dựa trên các đơn vị hiện có, thông qua việc bổ sung các chức năng và nhiệm vụ phù hợp, mà không tạo ra các tổ chức mới. Vị trí của các trạm tại các tỉnh biên giới phải đảm bảo khả năng giám sát, phát hiện và cảnh báo sớm các sự cố phóng xạ môi trường xuyên biên giới.

Theo danh sách các trạm thuộc mạng lưới giám sát và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia, có một trung tâm vận hành do Viện Khoa học và Công nghệ Hạt nhân quản lý. Ngoài ra, còn có bốn trạm khu vực (tại Hà Nội, Đà Nẵng, Lâm Đồng và Thành phố Hồ Chí Minh) và 34 trạm địa phương.  

Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan đầu mối của Mạng lưới, chịu trách nhiệm điều phối toàn bộ hoạt động; xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện các quy định về tổ chức và hoạt động của Mạng lưới; biên soạn và báo cáo tình hình thực hiện theo yêu cầu; và định kỳ, đột xuất trao đổi thông tin và giám sát dữ liệu với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Bộ Nông nghiệp và Môi trường để phục vụ công tác đảm bảo an ninh quốc gia, quốc phòng và bảo vệ môi trường.

Bộ, các cơ quan trung ương và chính quyền địa phương sẽ chủ trì và đề xuất dự toán ngân sách phân bổ cho ngân sách nhà nước trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới và chuyển đổi số (bao gồm cả kinh phí cho mạng lưới giám sát và cảnh báo bức xạ môi trường quốc gia), và trình Bộ Tài chính để tổng hợp và trình cơ quan có thẩm quyền quyết định.

Ủy ban nhân dân các tỉnh và thành phố trực thuộc trung ương, trên cơ sở điều kiện thực tế, phải tổ chức tham gia Mạng lưới; đảm bảo các điều kiện cần thiết để lắp đặt và vận hành các trạm giám sát bức xạ môi trường tại địa phương quản lý; và thực hiện việc kết nối, cung cấp và chia sẻ dữ liệu theo Quy chế về tổ chức và vận hành Mạng lưới.

https://thiennhienmoitruong.vn